Shloka 39
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
अमरैरमृतास्वादादत्युल्वणपराक्रमैः / पराजिता महादैत्या नष्टाः पातालमभ्ययुः
Transliteration
amarairamṛtāsvādādatyulvaṇaparākramaiḥ / parājitā mahādaityā naṣṭāḥ pātālamabhyayuḥ
Translation
Von den Unsterblichen, deren Kraft durch den Genuss des Amrita überaus gewaltig geworden war, besiegt, flohen jene großen Daityas, zerschlagen, nach Pātāla.
Word by Word
अमरैःby the immortals (gods)
अमरैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; instrumental plural
अमृत-आस्वादात्from tasting nectar
अमृत-आस्वादात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक) + आस्वाद (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन; ‘from the tasting of nectar’
अति-उल्वण-पराक्रमैःby (those) of exceedingly fierce valor
अति-उल्वण-पराक्रमैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootअति (अव्यय-उपसर्ग) + उल्वण (प्रातिपदिक) + पराक्रम (प्रातिपदिक)
Formउपपद/उपसर्गपूर्वक तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; qualifying ‘amaraiḥ’
पराजिताःdefeated
पराजिताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√जि (धातु)
Formक्त (past passive participle) with परा-; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘defeated’
महादैत्याḥthe great Daityas
महादैत्याḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + दैत्य (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘great Daityas’
नष्टाःwere destroyed/vanished
नष्टाः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√नश् (धातु)
Formक्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘perished/vanished’
पातालम्to Pātāla (netherworld)
पातालम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपाताल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; goal object
अभ्ययुःthey went (towards)
अभ्ययुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; with अभि-; ‘they went/retreated’