Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्

द्वाराण्येतानि चैवास्य विहितानि स्वयंभुवा / यान्याः शिष्टा यवीयस्य एकादश सुलोचनाः

dvārāṇyetāni caivāsya vihitāni svayaṃbhuvā / yānyāḥ śiṣṭā yavīyasya ekādaśa sulocanāḥ

Dies sind seine ‘Tore’, von Svayambhū selbst festgesetzt; und die übrigen waren elf schönäugige Jungfrauen für den Jüngeren.

dvārāṇidoors, gateways
dvārāṇi:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootdvāra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
etānithese
etāni:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); विशेषण (adjectival)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारणबोधक-अव्यय (particle: indeed/just)
asyaof him/this (of him)
asya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
vihitāniordained, prescribed
vihitāni:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeAdjective
Rootvi-√dhā (धा धातु) + hita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
svayaṃbhuvāby Svayambhū (Brahmā)
svayaṃbhuvā:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootsvayaṃbhū (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
yāniwhich (things)
yāni:
Sambandha (सम्बन्ध/Relative)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन (Plural); सम्बन्धसूचक (relative)
yāḥwhich (women)
yāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Relative)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); सम्बन्धसूचक (relative)
śiṣṭāḥinstructed, well-trained, cultured
śiṣṭāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Root√śās (शास् धातु) + śiṣṭa (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
yavīyasyaof the younger (one)
yavīyasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeAdjective
Rootyavīyas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular); तुलनात्मक (comparative)
ekādaśaeleven
ekādaśa:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootekādaśan (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural) (used as numeral qualifier)
sulocanāḥbeautiful-eyed
sulocanāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootsu + locana (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)