Shloka 37
Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्
Devanagari script
तस्यैकसप्ततियुगं मन्वन्तरमिहोच्यते / लब्ध्वा तु पुरुषः पत्नीं शतरूपामयोनिजाम्
Transliteration
tasyaikasaptatiyugaṃ manvantaramihocyate / labdhvā tu puruṣaḥ patnīṃ śatarūpāmayonijām
Translation
Sein Manvantara wird hier als einundsiebzig Yugas umfassend bezeichnet. Und jener Puruṣa gewann Śatarūpā, die nicht aus einem Schoß geboren war, zur Gattin.
Word by Word
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
एकसप्ततियुगम्seventy-one yugas
एकसप्ततियुगम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएक + सप्तति + युग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समास (एकसप्ततिः = 71; 71 युगानि) — here as measure of duration
मन्वन्तरम्Manvantara (Manu-period)
मन्वन्तरम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मन्वन्तर = 'period of a Manu')
इहhere
इह:
Desha-adhikarana (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
उच्यतेis stated
उच्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि (Passive) — 'is said/called'
लब्ध्वाhaving obtained
लब्ध्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय — 'having obtained'
तुthen/and
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle: contrast/continuation)
पुरुषःthe man (Manu)
पुरुषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पत्नीम्wife
पत्नीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
शतरूपाम्Śatarūpā
शतरूपाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशत + रूप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (name)
अयोनिजाम्not womb-born
अयोनिजाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + योनि + ज (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नञ्-तत्पुरुष (अयोनिजा = 'not born from a womb') — adjective qualifying शतरूपाम्