Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

लोकज्ञान-वर्णन (Lokajñāna-varṇana) — Description of World-Knowledge / Cosmogonic Classification

हीना ये शिरसो बालाः पन्नाश्चैवापसर्पिणः / बालात्मना स्मृता व्याला हीनत्वादहयः स्मृताः

hīnā ye śiraso bālāḥ pannāścaivāpasarpiṇaḥ / bālātmanā smṛtā vyālā hīnatvādahayaḥ smṛtāḥ

Die ohne Haupt wurden «bāla» genannt; und die, die fielen und davonkrochen, «panna». Aufgrund ihrer bāla‑Natur gelten sie als «vyāla», und wegen ihrer Niedrigkeit heißen sie «ahaya».

hīnāḥdeprived/lacking
hīnāḥ:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeAdjective
Roothīna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; adjective ‘deprived/lacking’
yethose who
ye:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; relative pronoun
śirasaḥof the head
śirasaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootśiras (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन; ‘of the head’
bālāḥchildren/young ones
bālāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
pannāḥcrept/gone
pannāḥ:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeVerb
Rootpad (धातु)
Formक्त (past participle) from √pad ‘to go/step’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘gone/crept’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात/conjunction
evaindeed/just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारण-निपात/emphatic particle
apasarpiṇaḥcrawlers/creepers
apasarpiṇaḥ:
Karta (कर्ता/Subject apposition)
TypeNoun
Rootapa+sarpin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; agent noun ‘those who crawl away’
bāla-ātmanāby (their) childish nature
bāla-ātmanā:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootbāla (प्रातिपदिक) + ātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुष ‘with a childish nature’
smṛtāḥare called/considered
smṛtāḥ:
Kriya (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootsmṛ (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘are considered/called’
vyālāḥserpents/creatures (vyālas)
vyālāḥ:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootvyāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
hīnatvātfrom deficiency
hīnatvāt:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Roothīnatva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; ‘because of deficiency’
ahayaḥ‘ahaya’ (a name/term)
ahayaḥ:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Roota-haya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; negative formation a- + haya; used as a name/etymology
smṛtāḥare called
smṛtāḥ:
Kriya (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootsmṛ (धातु)
Formक्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; repeated predicate