Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

लोकज्ञान-वर्णन (Lokajñāna-varṇana) — Description of World-Knowledge / Cosmogonic Classification

तस्माद्रात्र्यहयोः संधिमुपासंते तथा द्विजाः / ततो ऽन्यस्यां पुनर्ब्रह्मा स्वतन्वामुपपद्यत

tasmādrātryahayoḥ saṃdhimupāsaṃte tathā dvijāḥ / tato 'nyasyāṃ punarbrahmā svatanvāmupapadyata

Darum verehren auch die Dvijas die Fuge zwischen Nacht und Tag. Danach nahm Brahmā erneut einen anderen eigenen Leib an.

tasmāttherefore
tasmāt:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormAblative-form used adverbially; therefore
rātri-ahayoḥof night and day
rātri-ahayoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootrātri (प्रातिपदिक) + aha (प्रातिपदिक)
FormDvandva-samāsa; Napuṃsakaliṅga, Ṣaṣṭhī (Gen.,6th), Dvivacana (dual)
saṃdhimthe junction / twilight
saṃdhim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsaṃdhi (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (Acc.,2nd), Ekavacana
upāsaṃteworship
upāsaṃte:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootupa-√ās (धातु)
FormLaṭ lakāra (Present), Prathama puruṣa (3rd), Bahuvacana, Ātmanepada
tathālikewise
tathā:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormAvyaya; ‘likewise’
dvijāḥtwice-born (Brahmins etc.)
dvijāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (Nom.,1st), Bahuvacana
tataḥthen
tataḥ:
Kāla/Hetu (काल/हेतु)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormAblative-form used adverbially; ‘then/from that’
anyasyāmin another (one)
anyasyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Saptamī (Loc.,7th), Ekavacana; used substantively ‘in another (tanū)’
punaragain
punar:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunar (अव्यय)
FormAvyaya; repetition adverb
brahmāBrahmā
brahmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (Nom.,1st), Ekavacana
sva-tanvāmhis own body/form
sva-tanvām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + tanū (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa-samāsa (ṣaṣṭhī-tatpuruṣa: ‘of self’); Strīliṅga, Dvitīyā (Acc.,2nd), Ekavacana
upapadyataentered into / came to be in
upapadyata:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootupa-√pad (धातु)
FormLaṅ lakāra (Imperfect), Prathama puruṣa (3rd), Ekavacana, Ātmanepada