Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala

Earth after Pralaya

आवर्तमानास्ते देहे संभवन्ति युगे युगे / स्वकर्म्मफलशेषेण ख्याताश्चैव तदात्मकाः

āvartamānāste dehe saṃbhavanti yuge yuge / svakarmmaphalaśeṣeṇa khyātāścaiva tadātmakāḥ

Indem sie in den Leib zurückkehren, werden sie Zeitalter um Zeitalter geboren. Durch den verbleibenden Rest der Frucht ihres eigenen Karmas werden sie bekannt und nehmen eben jene Wesensart an.

आवर्तमानाःreturning
आवर्तमानाः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootआ√वृत् (धातु) + शानच् (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कर्तरि शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
देहेin a body
देहे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी (Locative/7th), एकवचन (Singular)
सम्भवन्तिthey arise / are born
सम्भवन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्√भू (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
युगेin an age
युगे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी (Locative/7th), एकवचन (Singular)
युगेin (each) age
युगे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी (Locative/7th), एकवचन (Singular); पुनरुक्ति (repetition for emphasis)
स्व-कर्म-फल-शेषेणby the remaining residue of the fruits of their own deeds
स्व-कर्म-फल-शेषेण:
Karaṇa/Hetu (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + कर्मन् (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक) + शेष (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष (determinative chain: ‘remainder of the fruit of one’s own actions’), पुंलिङ्ग (Masculine/Neuter as abstract), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
ख्याताःknown / renowned
ख्याताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle: ‘known/renowned’), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
तदात्मकाःof that very nature
तदात्मकाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (determinative: ‘of that nature/consisting of that’), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)