Shloka 112
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
विंशद्धनूंषि विस्तीर्णो दिशां मार्गस्तु तैः कृतः / विंशद्धनुर्ग्राममार्गः सीमामार्गो दशैव तु
Transliteration
viṃśaddhanūṃṣi vistīrṇo diśāṃ mārgastu taiḥ kṛtaḥ / viṃśaddhanurgrāmamārgaḥ sīmāmārgo daśaiva tu
Translation
Sie legten die Richtungswege mit einer Breite von zwanzig Dhanu an. Der Dorfweg misst ebenfalls zwanzig Dhanu, doch der Grenzweg nur zehn Dhanu.
Word by Word
viṃśat-dhanūṃṣitwenty dhanus (in width)
viṃśat-dhanūṃṣi:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootviṃśati + dhanuṣ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; द्विगु—‘twenty dhanus’
vistīrṇaḥwide/extended
vistīrṇaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-√stṛ + kta (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘expanded/wide’
diśāmof the directions
diśām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdiś (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; सम्बन्ध—‘of the directions’
mārgaḥroad
mārgaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmārga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘road/path’
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय—विरोध/विशेषार्थक (particle: but/indeed)
taiḥby them
taiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; करण—‘by them’
kṛtaḥmade/constructed
kṛtaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeAdjective
Root√kṛ + kta (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘made/constructed’ (predicate)
viṃśat-dhanuḥtwenty dhanus
viṃśat-dhanuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviṃśati + dhanuṣ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; द्विगु—‘twenty dhanus’
grāma-mārgaḥvillage road
grāma-mārgaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgrāma + mārga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तत्पुरुष—‘village-road’
sīmā-mārgaḥboundary road
sīmā-mārgaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsīmā + mārga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तत्पुरुष—‘boundary-road’
daśaten
daśa:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdaśa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; संख्यावाचक—‘ten’ (elliptically ‘ten dhanus’)
evaonly/just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (particle: just/only)
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय—विशेषार्थक (particle)