Shloka 177
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
तां पृथुर्धनुरादाय द्रवन्तीमन्वधावत / सा लोकान्ब्रह्मलोकादीन्गत्वा वैन्यभयात्तदा
Transliteration
tāṃ pṛthurdhanurādāya dravantīmanvadhāvata / sā lokānbrahmalokādīngatvā vainyabhayāttadā
Translation
Pṛthu nahm den Bogen und jagte der fliehenden Erde nach. Aus Furcht vor Vainya gelangte sie damals zu den Welten, beginnend mit Brahmaloka.
Word by Word
ताम्her
ताम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पृथुःPṛthu
पृथुः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
धनुःbow
धनुः:
कर्म (Object of taking)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आदायhaving taken
आदाय:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootआ-दा (धातु)
Formल्यप्/क्त्वान्त-समकक्ष अव्यय (Gerund), ‘having taken’
द्रवन्तीम्running
द्रवन्तीम्:
विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootद्रवत् (प्रातिपदिक; शतृ-प्रत्ययान्त from द्रु)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; वर्तमान-कृदन्त (Present Participle)
अन्वधावत्ran after / pursued
अन्वधावत्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootअनु-आ-धाव् (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist/Imperfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
साshe
सा:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
लोकान्worlds
लोकान्:
कर्म (Object/goal traversed)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
ब्रह्मलोकादीन्beginning with Brahmaloka
ब्रह्मलोकादीन्:
विशेषण (Qualifier of ‘worlds’)
TypeNoun
Rootब्रह्मलोक + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः: ब्रह्मलोक-आदि (ब्रह्मलोकः आदिः येषाम्)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), ‘having gone’
वैन्यof Vainya
वैन्य:
सम्बन्ध (Genitive within compound)
TypeNoun
Rootवैन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (समासपूर्वपद)
भयात्from fear of Vainya
भयात्:
अपादान (Source/Ablative cause)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; तत्पुरुषः: वैन्य-भयात् (वैन्यस्य भयात्)
तदाthen
तदा:
कालाधिकरण (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक-क्रियाविशेषण (then)