Shloka 110
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
जनितस्तस्य पाणौ तु मथिते रूपवान्पृथुः / जनयित्वा सुतं तस्य पृथुं प्रथितपौरुषम्
Transliteration
janitastasya pāṇau tu mathite rūpavānpṛthuḥ / janayitvā sutaṃ tasya pṛthuṃ prathitapauruṣam
Translation
Als seine Hand gerührt wurde, entstand der schön gestaltete Pṛthu; so trat der Sohn Pṛthu hervor, berühmt für seine Manneskraft.
Word by Word
जनितःborn, produced
जनितः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
Formकृत्-प्रत्ययः क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थः
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंस, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
पाणौin (his) hand
पाणौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
तुindeed/but
तु:
—
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात
मथितेwhen (it was) churned
मथिते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Root√मन्थ् (धातु)
Formकृत्-प्रत्ययः क्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
रूपवान्handsome
रूपवान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरूपवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (पृथुः इति)
पृथुःPṛthu (name)
पृथुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
जनयित्वाhaving begotten
जनयित्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया
सुतम्son
सुतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंस, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
पृथुम्Pṛthu
पृथुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रथित-पौरुषम्of renowned valor
प्रथित-पौरुषम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootप्रथित (कृदन्त-प्रातिपदिक) + पौरुष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (प्रथितं पौरुषं यस्य/यत्) विशेषणम् (पृथुम् इति)