Previous Verse
Next Verse

Shloka 146

व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages

अष्टाशीतिसहस्राणि श्रुतर्षीणां समृतानि वै / अतीतेषु व्यतीतानि वर्त्तन्ते पुनः पुनः

aṣṭāśītisahasrāṇi śrutarṣīṇāṃ samṛtāni vai / atīteṣu vyatītāni varttante punaḥ punaḥ

Gewiss wird erinnert: Die Śruti-Ṛṣi zählen achtundachtzigtausend; obgleich sie in vergangenen Zeitaltern dahingingen, treten sie doch immer wieder hervor.

aṣṭāśīti-sahasrāṇieighty-eight thousands
aṣṭāśīti-sahasrāṇi:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootaṣṭāśīti (प्रातिपदिक) + sahasra (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakaliṅga (Neuter), Prathamā vibhakti (Nominative, 1st), Bahuvacana (Plural); द्विगुः—अष्टाशीतिः सहस्राणि (eighty-eight thousand)
śrutarṣīṇāmof the śruta-sages
śrutarṣīṇām:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootśruta (प्रातिपदिक) + ṛṣi (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (Masculine), Ṣaṣṭhī vibhakti (Genitive, 6th), Bahuvacana (Plural); तत्पुरुषः—श्रुताः ऋषयः (the heard/renowned sages; or sages of śruti)
samṛtānicollected/assembled
samṛtāni:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootsam-√ṛ (धातु)
FormKta-kṛdanta (Past passive participle), Napuṃsakaliṅga (Neuter), Prathamā vibhakti (Nominative, 1st), Bahuvacana (Plural)
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormAvyaya; nipāta (emphatic particle)
atīteṣuin the past (times)
atīteṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeAdjective
Rootatīta (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga/napuṃsaka (contextual), Saptamī vibhakti (Locative, 7th), Bahuvacana (Plural)
vyatītānielapsed, gone by
vyatītāni:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootvi-ati-√i (धातु)
FormKta-kṛdanta (Past passive participle), Napuṃsakaliṅga (Neuter), Prathamā vibhakti (Nominative, 1st), Bahuvacana (Plural)
vartantecontinue/occur
vartante:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√vṛt (धातु)
FormLaṭ-lakāra (Present), Prathama-puruṣa (3rd person), Bahuvacana (Plural), Ātmanepada
punaḥagain
punaḥ:
Kāla (काल/Temporal modifier)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
FormAvyaya; kāla-avyaya (again)
punaḥagain
punaḥ:
Kāla (काल/Temporal modifier)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
FormAvyaya; punarukti for emphasis