Shloka 15
Saṃkhyāvarta (संख्यावर्त्त): Commencement of Yajña at the Dawn of Tretāyuga
Devanagari script
तद्यचन्ते तदा देवान्कल्पादिषु भवन्ति ये / अध्वर्यवः प्रैषकाले व्यत्थिता वै महर्षयः
Transliteration
tadyacante tadā devānkalpādiṣu bhavanti ye / adhvaryavaḥ praiṣakāle vyatthitā vai maharṣayaḥ
Translation
Da flehen sie die Götter an, die in den Kalpas und anderen Zeiten erscheinen; und zur Zeit des praiṣa erhoben sich die adhvaryu und die großen ṛṣi wahrlich in höchster Bereitschaft.
Word by Word
tatthat
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम
yacantethey worship/sacrifice
yacante:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootyaj (धातु)
Formलट् (Present/लट्), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person/प्रथम), बहुवचन
tadāthen
tadā:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (then)
devānthe gods
devān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
kalpādiṣuin the kalpas and the like
kalpādiṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkalpa + ādi (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कल्पः आदिः येषु/कल्पादयः), पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन
bhavantithey become/are
bhavanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलट् (Present/लट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person/प्रथम), बहुवचन
yewho
ye:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
adhvaryavaḥthe adhvaryu priests
adhvaryavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootadhvaryu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
praiṣakāleat the time of the praiṣa (ritual injunction)
praiṣakāle:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpraiṣa + kāla (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (प्रैषस्य कालः), पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
vyatthitāḥagitated/disturbed
vyatthitāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvi-ā-sthā (धातु) → vyatthita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (indeed/emphatic)
maharṣayaḥthe great sages
maharṣayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā + ṛṣi (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महान् ऋषिः), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन