Previous Verse
Next Verse

Shloka 81

Yuga-Vibhāga and Kāla-Pramāṇa

Measures of Time and the Four Yugas

अन्योन्यस्याविरोधेन प्राप्यन्ते तु नृपैः समम् / अर्थो धर्मश्च कामश्च यशो विजय एव च

anyonyasyāvirodhena prāpyante tu nṛpaiḥ samam / artho dharmaśca kāmaśca yaśo vijaya eva ca

Ohne einander zu widersprechen, erlangen die Könige zugleich: artha, dharma, kāma, Ruhm und Sieg.

anyonya-syaof one another
anyonya-sya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootanyonya (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुंसक), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन); ‘of one another’
avirodhenawith non-conflict
avirodhena:
Hetu/Upāya (हेतु/उपाय; means/manner)
TypeNoun
Rootavirodha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
prāpyanteare obtained
prāpyante:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootāp (धातु) with prefix pra-
FormPresent (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन), Ātmanepada (आत्मनेपद); passive-like sense ‘are obtained’
tubut/indeed
tu:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAdversative/contrast particle (विरोधार्थक निपात)
nṛpaiḥby kings
nṛpaiḥ:
Kartr̥-karaṇa (कर्ता-करण; agent in passive/instrumental)
TypeNoun
Rootnṛpa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)
samamtogether/equally
samam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Manner)
TypeIndeclinable
Rootsama (प्रातिपदिक)
FormAdverbial accusative used as indeclinable (क्रियाविशेषणरूपेण)
arthaḥwealth/purpose
arthaḥ:
Karma (कर्म/Object; thing obtained)
TypeNoun
Rootartha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
dharmaḥdharma
dharmaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
kāmaḥdesire/pleasure
kāmaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
yaśaḥfame
yaśaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyaśas (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
vijayaḥvictory
vijayaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvijaya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
evaindeed/just
eva:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormEmphatic particle (अवधारणार्थक निपात)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)