Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)

गृह्यते तु दिवा तस्मादमावास्यां दिवि क्षयाम् / कलानामपि चैतासां वृद्धिहान्या जलात्मनः

gṛhyate tu divā tasmādamāvāsyāṃ divi kṣayām / kalānāmapi caitāsāṃ vṛddhihānyā jalātmanaḥ

Darum wird Amāvāsyā am Tage bestimmt, im Hinblick auf das Schwinden am Himmel. Und auch in diesen Anteilen (kalā) gibt es Zunahme und Abnahme beim Mond, dessen Wesen wässrig ist (jalātmā).

गृह्यतेis taken/observed
गृह्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि (passive)
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
दिवाby day
दिवा:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootदिवा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
अमावास्याम्on new-moon day
अमावास्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअमावास्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
दिविin the sky
दिवि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
क्षयाम्waning/decline
क्षयाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्षया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
कलानाम्of the digits/parts (of the moon)
कलानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootकला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि (also/even)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
एतासाम्of these
एतासाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
वृद्धिहान्याby increase and decrease
वृद्धिहान्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवृद्धि + हानि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; द्वन्द्व (वृद्धिः च हानिः च)
जलात्मनःof the watery-natured one (moon)
जलात्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootजल + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (जलस्य आत्मा)