Previous Verse
Next Verse

Shloka 52

Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)

प्रतिपच्छुक्लपक्षस्य चन्द्रमाः सूर्य मण्डलात् / विमुच्यमानयोर्मध्ये तयोर्मण्डलयोस्तु वै

pratipacchuklapakṣasya candramāḥ sūrya maṇḍalāt / vimucyamānayormadhye tayormaṇḍalayostu vai

Am Pratipadā der hellen Monatshälfte beginnt der Mond sich vom Sonnenkreis zu lösen; und während sich beide Kreise voneinander trennen, wird der Zwischenraum zwischen ihren Mandalas sichtbar.

pratipat-śukla-pakṣasyaof the first day of the bright fortnight
pratipat-śukla-pakṣasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpratipat (प्रातिपदिक) + śukla (प्रातिपदिक) + pakṣa (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (nested: śukla-pakṣa ‘bright fortnight’ + pratipat ‘first lunar day’), Masculine, Genitive (6th), Singular
candramāḥthe moon
candramāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootcandramas (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
sūrya-maṇḍalātfrom the sun’s orb
sūrya-maṇḍalāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootsūrya (प्रातिपदिक) + maṇḍala (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa, Neuter, Ablative (5th), Singular
vimucyamānayoḥof the two being released
vimucyamānayoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootvi-√muc (धातु)
FormPresent passive participle (शानच् in कर्मणि sense / ‘being released’), Genitive (6th), Dual; ‘of the two being released/separated’
madhyein the middle/between
madhye:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmadhya (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th), Singular
tayoḥof those two
tayoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun, Genitive (6th), Dual
maṇḍalayoḥof the two orbs
maṇḍalayoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmaṇḍala (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Genitive (6th), Dual
tubut/indeed
tu:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात)
vaiindeed
vai:
Prayojaka-nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormEmphatic particle (निपात)