Shloka 56
ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana
Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering
Devanagari script
अत्र गच्छन्ति निधनं जायन्ते च पुनः पुनः / क्षणा मुहूर्त्ता दिवसा निशाः पक्षाश्च कृत्स्नशः
Transliteration
atra gacchanti nidhanaṃ jāyante ca punaḥ punaḥ / kṣaṇā muhūrttā divasā niśāḥ pakṣāśca kṛtsnaśaḥ
Translation
Hier entstehen und vergehen immer wieder: Augenblicke, Muhūrtas, Tage, Nächte und alle Mondhälften in ihrer Gesamtheit.
Word by Word
atrahere
atra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb: here)
gacchantigo/attain
gacchanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
nidhanamdeath/end
nidhanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnidhana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
jāyanteare born
jāyante:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
Formलट्, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conj.)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (and)
punaḥagain
punaḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय, पुनरावृत्त्यर्थ (again)
punaḥagain
punaḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय, पुनरावृत्त्यर्थ (again)
kṣaṇāḥmoments
kṣaṇāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
muhūrtāḥmuhūrtas (time-units)
muhūrtāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmuhūrta (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
divasāḥdays
divasāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdivasa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
niśāḥnights
niśāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootniśā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
pakṣāḥfortnights
pakṣāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conj.)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (and)
kṛtsnaśaḥentirely, in full
kṛtsnaśaḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkṛtsnaśas (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (adverb: wholly/in entirety)