Shloka 61
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
गौरप्रायो जनः सर्वः क्रमाच्च म्रियते तथा / तत्रापि नद्यः सप्तैव धूतपापाशिवा तथा
Transliteration
gauraprāyo janaḥ sarvaḥ kramācca mriyate tathā / tatrāpi nadyaḥ saptaiva dhūtapāpāśivā tathā
Translation
Dort ist das ganze Volk überwiegend hellhäutig und stirbt ebenso der Reihe nach. Dort gibt es auch nur sieben Flüsse, die Sünde abwaschen und Heil bringen.
Word by Word
गौरप्रायःmostly fair-complexioned
गौरप्रायः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootगौर + प्राय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (गौरः प्रायः यस्य/गौरप्रायः = mostly fair), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘जनः’)
जनःpeople
जनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st case/nominative), एकवचन
सर्वःall/entire
सर्वः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘जनः’)
क्रमात्gradually/in due course
क्रमात्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभाव (adverbial instrumental sense): ‘क्रमात्’ = in due course/gradually
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
म्रियतेdies
म्रियते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमृ (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
तथाthus/so
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), प्रकारार्थक (thus/so)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb: there)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षार्थक अव्यय (also/even)
नद्यःrivers
नद्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case/nominative), बहुवचन
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्याप्रातिपदिक)
Formसंख्या-विशेषण, अव्ययवत् (indeclinable numeral), ‘नद्यः’ विशेषण
एवonly/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (only/just)
धूतपापाःhaving washed-away sins (purifying)
धूतपापाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootधूत (कृदन्त, धू धातु) + पाप (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (धूतं पापं यासाम् = whose sins are washed away), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; ‘नद्यः’ विशेषण
शिवाःauspicious/beneficial
शिवाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; ‘नद्यः’ विशेषण
तथाthus/likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), प्रकारार्थक (thus/also)