Previous Verse
Next Verse

Shloka 185

प्लक्षद्वीपवर्णनम्

Description of Plakṣa-dvīpa

शेषाणां तु परिच्छेदः सौक्ष्म्यान्नेह विभाव्यते / भूतेभ्यः परतस्तेभ्यो व्यालोका सा धरा स्मृता

śeṣāṇāṃ tu paricchedaḥ saukṣmyānneha vibhāvyate / bhūtebhyaḥ paratastebhyo vyālokā sā dharā smṛtā

Die Grenze der übrigen Prinzipien wird hier wegen ihrer äußersten Feinheit nicht erkannt. Jenseits der Bhūta wird jene Dharā als Vyālokā überliefert.

śeṣāṇāmof the remaining (things)
śeṣāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootśeṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle/conjunction (निपात), adversative/emphatic
paricchedaḥdetermination; delimitation
paricchedaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpariccheda (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
saukṣmyātdue to subtlety
saukṣmyāt:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootsaukṣmya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Ablative (5th/पञ्चमी), Singular (एकवचन)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle (निषेध-निपात)
ihahere
iha:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण) of place
vibhāvyateis discerned/ascertained
vibhāvyate:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi√bhū (धातु)
FormPresent tense (लट्), Passive voice (कर्मणि प्रयोग), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
bhūtebhyaḥfrom the elements/beings
bhūtebhyaḥ:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootbhūta (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Ablative (5th/पञ्चमी), Plural (बहुवचन)
paratasbeyond; further than
paratas:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootparatas (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण) meaning 'beyond/afterwards'
tebhyaḥfrom those
tebhyaḥ:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Ablative (5th/पञ्चमी), Plural (बहुवचन)
vyālokāthe 'vyāloka' (a further subtle principle)
vyālokā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvyāloka (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
that
:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
dharāearth; the supporting (principle)
dharā:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootdharā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
smṛtāis considered/remembered as
smṛtā:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√smṛ (धातु) + ta (क्त)
FormPast passive participle (क्त-कृदन्त), Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)