Previous Verse
Next Verse

Shloka 128

प्लक्षद्वीपवर्णनम्

Description of Plakṣa-dvīpa

एवं द्वीपसमुद्राणां वृद्धिर्ज्ञेया परस्परात् / अपां चैव समुद्रेकात्सामुद्र इति संज्ञितः

evaṃ dvīpasamudrāṇāṃ vṛddhirjñeyā parasparāt / apāṃ caiva samudrekātsāmudra iti saṃjñitaḥ

So ist das wechselseitige Anwachsen von Inseln und Meeren nacheinander zu erkennen; und weil es aus dem Ozean der Wasser stammt, heißt es ‘sāmudra’.

evamthus
evam:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (क्रियाविशेषण)
dvīpa-samudrāṇāmof islands and oceans
dvīpa-samudrāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
TypeNoun
Rootdvīpa (प्रातिपदिक) + samudra (प्रातिपदिक)
FormDvandva (द्वन्द्व) compound (itaretara); Masculine (पुंलिङ्ग), Genitive (षष्ठी) Plural (बहुवचन)
vṛddhiḥincrease; growth
vṛddhiḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootvṛddhi (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Singular (एकवचन)
jñeyāis to be understood
jñeyā:
Kriyā (क्रिया/predicate: 'is to be known')
TypeVerb
Rootjñā (धातु)
FormKṛdanta: Gerundive/obligatory participle (तव्यत्/अनीयर् sense), Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Singular (एकवचन); from √jñā; agrees with vṛddhiḥ
parasparātfrom one another; mutually
parasparāt:
Apadana (अपादान/ablative of comparison)
TypeNoun
Rootparaspara (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Ablative (पञ्चमी) Singular (एकवचन); expresses mutual relation/comparison
apāmof waters
apām:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
TypeNoun
Rootap (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Genitive (षष्ठी) Plural (बहुवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), conjunction (समुच्चयबोधक)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), emphatic particle (निपात)
samudrātfrom the ocean
samudrāt:
Apadana (अपादान/source)
TypeNoun
Rootsamudra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Ablative (पञ्चमी) Singular (एकवचन)
ekātfrom one
ekāt:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Ablative (पञ्चमी) Singular (एकवचन); used with samudrāt: 'from one (ocean)'
sāmudraḥ(the term) sāmudra
sāmudraḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootsāmudra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Singular (एकवचन)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), quotative particle (इति-प्रयोगः)
saṃjñitaḥis designated
saṃjñitaḥ:
Kriyā (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootsam + jñā (धातु)
FormKṛdanta: Past Passive Participle (क्त/कर्मणि), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Singular (एकवचन); from √jñā with prefix sam-; 'named/termed'