Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्

Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū

गौरं नाम गिरिश्रेष्ठं हरितालमयं प्रति / हिरण्यशृङ्गः सुमहान् दिव्यो मणिमयो गिरिः

gauraṃ nāma giriśreṣṭhaṃ haritālamayaṃ prati / hiraṇyaśṛṅgaḥ sumahān divyo maṇimayo giriḥ

Der erhabenste Berg namens „Gaura“ war vom Farbton des Haritāla durchdrungen; mit goldenen Gipfeln, überaus groß, göttlich, wie aus Edelsteinen gebildet.

gauramwhite, fair
gauram:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootgaura (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन); viśeṣaṇa (विशेषण)
nāmaby name; called
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāman (प्रातिपदिक)
FormAvyaya (अव्यय); nipāta/particle indicating naming (नाम-प्रयोग)
giri-śreṣṭhamthe best of mountains
giri-śreṣṭham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgiri (प्रातिपदिक) + śreṣṭha (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष) ‘giriṣu śreṣṭhaḥ’; Napumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2nd), Ekavacana; viśeṣya (विशेष्य)
haritāla-mayammade of orpiment (yellow mineral)
haritāla-mayam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootharitāla (प्रातिपदिक) + maya (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष) ‘haritālena mayaḥ’; Napumsaka, Dvitīyā, Ekavacana; viśeṣaṇa
pratitowards; in relation to
prati:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootprati (अव्यय)
FormAvyaya; upasarga/preposition-like indeclinable (उपसर्गसदृश) governing accusative; sense: ‘towards/with respect to’
hiraṇya-śṛṅgaḥgolden-peaked; having golden horns/peaks
hiraṇya-śṛṅgaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roothiraṇya (प्रातिपदिक) + śṛṅga (प्रातिपदिक)
FormKarmadhāraya (कर्मधारय) ‘hiraṇyam iva śṛṅgam’; Puṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana; viśeṣaṇa
su-mahānvery great
su-mahān:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsu (अव्यय/उपसर्ग) + mahant (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; viśeṣaṇa; intensifier su- (सु-)
divyaḥdivine
divyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdivya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; viśeṣaṇa
maṇi-mayaḥmade of gems
maṇi-mayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmaṇi (प्रातिपदिक) + maya (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa ‘maṇibhiḥ mayaḥ/maṇimayaḥ’; Puṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; viśeṣaṇa
giriḥmountain
giriḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgiri (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; viśeṣya