Previous Verse

Shloka 75

Priyavrata-vaṃśa and Saptadvīpa Vibhāga (प्रियव्रतवंशः सप्तद्वीपविभागश्च)

ऋषिभिर्दैवतैश्चापि पिर्तृगन्धवराक्षसैः / यक्षभूतपिशाचैश्च मनुष्यमृगपक्षिभिः / तेषां सृष्टिरियं प्रोक्ता युगैः सह विवर्त्तते

ṛṣibhirdaivataiścāpi pirtṛgandhavarākṣasaiḥ / yakṣabhūtapiśācaiśca manuṣyamṛgapakṣibhiḥ / teṣāṃ sṛṣṭiriyaṃ proktā yugaiḥ saha vivarttate

Durch die ṛṣi und die Götter, durch die Pitṛ, die Gandharvas und Rākṣasas, durch die Yakṣas, Bhūtas und Piśācas, sowie durch Menschen, Tiere und Vögel—so ist ihre Schöpfung verkündet; sie wandelt sich und kreist mit den Yugas.

ऋषिभिःby/with sages
ऋषिभिः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन — Masculine, Instrumental (3rd), Plural
दैवतैःby/with deities
दैवतैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदैवत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन — Neuter, Instrumental (3rd), Plural
and
:
समुच्चय (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (particle: also/even)
पितृगन्धवराक्षसैःby/with Pitṛs, Gandharvas, and Rākṣasas
पितृगन्धवराक्षसैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपितृ + गन्धर्व + राक्षस (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्वसमास (इतरेतर-द्वन्द्व); पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन — Masculine, Instrumental (3rd), Plural
यक्षभूतपिशाचैःby/with Yakṣas, Bhūtas, and Piśācas
यक्षभूतपिशाचैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयक्ष + भूत + पिशाच (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्वसमास (इतरेतर-द्वन्द्व); पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन — Masculine, Instrumental (3rd), Plural
and
:
समुच्चय (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
मनुष्यमृगपक्षिभिःby/with humans, beasts, and birds
मनुष्यमृगपक्षिभिः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमनुष्य + मृग + पक्षिन् (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्वसमास (इतरेतर-द्वन्द्व); पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन — Masculine, Instrumental (3rd), Plural
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन — Genitive (6th), Plural
सृष्टिःcreation
सृष्टिः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन — Feminine, Nominative (1st), Singular
इयम्this
इयम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Feminine, Nominative, Singular; विशेषण (demonstrative)
प्रोक्ताis said/declared
प्रोक्ता:
विधेय (Predicative/विधेय)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Past passive participle (PPP), Feminine, Nominative, Singular
युगैःwith/through ages (yugas)
युगैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन — Neuter, Instrumental (3rd), Plural
सहtogether with
सह:
सहकार (Accompaniment/सहकार)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहकारार्थक-अव्यय (preposition-like: with)
विवर्ततेevolves/turns about/continues in cycles
विवर्तते:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + वृत् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद — Present indicative, 3rd person singular, Ātmanepada