Previous Verse
Next Verse

Shloka 61

अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order

धारयामास चाग्नेयीं धारणां मनसात्मनः / तत आत्मसमुत्थो ऽस्या वायुना समुदीरितः / सर्वागेभ्यो विनिःसृत्य वह्निस्तां भस्मसात्करोत्

dhārayāmāsa cāgneyīṃ dhāraṇāṃ manasātmanaḥ / tata ātmasamuttho 'syā vāyunā samudīritaḥ / sarvāgebhyo viniḥsṛtya vahnistāṃ bhasmasātkarot

Sie hielt im Geist die feurige Dhāraṇā. Da brach das aus dem eigenen Selbst entstandene, vom Wind entfachte Feuer aus allen Gliedern hervor und machte sie zu Asche.

dhārayāmāsaheld/sustained
dhārayāmāsa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdhṛ (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्सभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपदम्
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
āgneyīmfiery; of Agni
āgneyīm:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootāgneyī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Sg)
dhāraṇāmconcentration/retention (meditative holding)
dhāraṇām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdhāraṇā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Sg)
manasāby the mind
manasā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootmanas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (N), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Sg)
ātmanaḥof himself
ātmanaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन (Sg)
tataḥthen
tataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण/temporal)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक (then/thereupon)
ātma-samutthaḥarisen from itself
ātma-samutthaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootātman + samuttha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Sg); षष्ठी-तत्पुरुषः (from self)
asyāḥof her/of this (dhāraṇā)
asyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन (Sg)
vāyunāby the wind
vāyunā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvāyu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Sg)
samudīritaḥstirred up/raised
samudīritaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsam-ud-īr (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग (M), प्रथमा (Nom/1st), एकवचन (Sg)
sarva-agrebhyaḥfrom all directions/fronts
sarva-agrebhyaḥ:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootsarva + agra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (N) (agra as neuter), पञ्चमी (Ablative/5th), बहुवचन (Pl); तत्पुरुषः (all + fronts/points)
viniḥsṛtyahaving come out
viniḥsṛtya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootvi-niḥ-sṛ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
vahniḥfire
vahniḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvahni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Sg)
tāmthat (her/it)
tām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Sg)
bhasmasātto ashes
bhasmasāt:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhasmasāt (अव्यय)
Formअव्यय; परिणामवाचक (to ashes/as ashes)
akarotmade/did
akarot:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Sg); परस्मैपदम्