Previous Verse

Shloka 44

भृगुवंश-प्रसववर्णनम्

Genealogical Emanations in the Bhṛgu Line

स्वायंभुवे ऽन्तरेतीतान्यग्नेस्तु शृणुत प्रजाः / इत्येष ऋषिसर्गस्तु सानुबन्धः प्रकीर्त्तितः

svāyaṃbhuve 'ntaretītānyagnestu śṛṇuta prajāḥ / ityeṣa ṛṣisargastu sānubandhaḥ prakīrttitaḥ

O ihr Wesen, hört die vergangenen Berichte über Agni im Manvantara des Svāyambhuva; so ist diese Entstehung der ṛṣi samt ihrem Zusammenhang verkündet.

svāyaṃbhuvein (the period of) Svāyambhuva
svāyaṃbhuve:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootsvāyaṃbhuva (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.)/Napुंसकलिङ्ग (n.) (contextual), Saptamī vibhakti (7th/सप्तमी), Ekavacana (sg.); used with antare
antarein the interval (manvantara)
antare:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootantara (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग (n.), Saptamī vibhakti (7th/सप्तमी), Ekavacana (sg.); locative of time ‘in the interval/manvantara’
etītānipassed; elapsed
etītāni:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rooti (धातु) + ita (कृदन्त, क्त)
FormPast passive participle (क्त/ktá) ‘gone/passed’; Napुंसकलिङ्ग (n.), Prathamā vibhakti (1st/प्रथमा), Bahuvacana (pl.); qualifying (implicit) ‘(things) passed’
agnestुof Agni, however
agnestु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootagni (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Ṣaṣṭhī vibhakti (6th/षष्ठी), Ekavacana (sg.) + tu (avyaya)
tubut; indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle/conjunction (निपात)
śṛṇutahear; listen
śṛṇuta:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
FormLoṭ lakāra (imperative/लोट्), Madhyama-puruṣa (2nd person), Bahuvacana (pl.), Parasmaipada
prajāḥO beings/people
prajāḥ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootprajā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Sambodhana/Prathamā vibhakti (voc./nom.), Bahuvacana (pl.); address to audience
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-प्रयोग)
eṣaḥthis
eṣaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā vibhakti (1st/प्रथमा), Ekavacana (sg.)
ṛṣi-sargaḥcreation/origin of sages
ṛṣi-sargaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक) + sarga (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā vibhakti (1st/प्रथमा), Ekavacana (sg.); ṣaṣṭhī-tatpuruṣa ‘of sages’
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात)
sānubandhaḥwith its continuation/connection
sānubandhaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa-anubandha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā vibhakti (1st/प्रथमा), Ekavacana (sg.); compound: sa + anubandha ‘with sequel/connection’
prakīrttitaḥhas been proclaimed
prakīrttitaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra + kīrt (धातु) + ta (कृदन्त, क्त)
FormPast passive participle (क्त/ktá), Puṃliṅga (m.), Prathamā vibhakti (1st/प्रथमा), Ekavacana (sg.); passive sense ‘has been proclaimed’