Shloka 81
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
तस्याः पत्नी स्मृता स्वाहा स्कन्दस्तस्याः सुतः स्मृतः / नाम्ना षष्ठस्य या भीमा तनुराकाशमुच्यते
Transliteration
tasyāḥ patnī smṛtā svāhā skandastasyāḥ sutaḥ smṛtaḥ / nāmnā ṣaṣṭhasya yā bhīmā tanurākāśamucyate
Translation
Seine Gemahlin gilt als Svāhā, und ihr Sohn wird Skanda genannt. Die furchterregende Bhīmā, die den Namen „Ṣaṣṭha“ trägt, hat als Leib das, was „Ākāśa“, der Himmelsäther, heißt.
Word by Word
तस्याःof her
तस्याः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/षष्ठी), एकवचनम्; सर्वनाम
पत्नीwife
पत्नी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/प्रथमा), एकवचनम्
स्मृताis said/remembered (as)
स्मृता:
विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (Past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; कर्मणि प्रयोगे ‘is remembered/called’
स्वाहाSvāhā
स्वाहा:
समानााधिकरण (Apposition to पत्नī)
TypeNoun
Rootस्वाहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; नाम (proper noun)
स्कन्दःSkanda
स्कन्दः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; नाम
तस्याःof her
तस्याः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
सुतःson
सुतः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
स्मृतःis said/remembered (as)
स्मृतः:
विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; ‘is remembered/called’
नाम्नाby name
नाम्ना:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/तृतीया), एकवचनम्
षष्ठस्यof the sixth
षष्ठस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeAdjective
Rootषष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; क्रमवाचक-विशेषण (ordinal)
याwhich (she)
या:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
भीमाterrible, formidable
भीमा:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootभीम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifies तनुः/या)
तनुःbody/form
तनुः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
आकाशम्sky/ether
आकाशम्:
कर्म (Karma/Object; name predicated)
TypeNoun
Rootआकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/द्वितीया), एकवचनम्
उच्यतेis called
उच्यते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), कर्मणि प्रयोगः (Passive), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्