Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

Rudra-prasava-varṇana

The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita

आकाशं तस्य नाम्नस्तु तनुः षष्ठी भवत्विति / इत्युक्ते सुषिरं तस्य शरीरस्थमभूच्च यत्

ākāśaṃ tasya nāmnastu tanuḥ ṣaṣṭhī bhavatviti / ityukte suṣiraṃ tasya śarīrasthamabhūcca yat

Als gesprochen wurde: „Möge Ākāśa die sechste Gestalt seines Namens sein“, da wurde der im Körper befindliche Hohlraum selbst zum Raum.

ākāśamsky/space
ākāśam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootākāśa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
tasyaof him/of that
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुंसक), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
nāmnaḥof the name
nāmnaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootnāman (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात), adversative/emphatic
tanuḥbody/form
tanuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottanu (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
ṣaṣṭhīthe genitive (sixth case)
ṣaṣṭhī:
Pradhāna (प्रधान/विधेय)
TypeNoun
Rootṣaṣṭhī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); case-name ‘genitive’
bhavatulet it be
bhavatu:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (भू धातु)
FormImperative (लोट्), 3rd Person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (उद्धरण-निपात)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (उद्धरण-निपात)
uktewhen it was said
ukte:
Kāla/Hetu (काल/हेतु)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु) + kta (क्त)
FormPast passive participle (क्त-कृदन्त), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन), Neuter (नपुंसकलिङ्ग); absolute-locative sense (सप्तमी-सम्बन्ध/सप्तमी-absolute)
suṣirama hollow/opening
suṣiram:
Pradhāna (प्रधान/विधेय)
TypeAdjective
Rootsuṣira (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा) or Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); used predicatively
tasyaof him/of that
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुंसक), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
śarīra-sthamsituated in the body
śarīra-stham:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśarīra (प्रातिपदिक) + stha (स्थ धातु)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष) ‘śarīre stham’; Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative, Singular; kṛdanta from √sthā/√stha ‘standing/being’
abhūtbecame/was
abhūt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (भू धातु)
FormAorist (लुङ्), 3rd Person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
yatwhich/that (which)
yat:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); relative pronoun