Shloka 79
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
ब्रह्मर्षेर्वचनात्तस्य न पपात दिवो महीम् / अत्रिश्रेष्ठानि गोत्राणि यश्चकार महातपाः
Transliteration
brahmarṣervacanāttasya na papāta divo mahīm / atriśreṣṭhāni gotrāṇi yaścakāra mahātapāḥ
Translation
Durch das Wort jenes Brahmarṣi fiel die Erde nicht vom Himmel herab. Der große Asket begründete die erhabensten Gotras des Atri.
Word by Word
ब्रह्मर्षेःof the brahmarishi
ब्रह्मर्षेः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootब्रह्मर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; समासः ब्रह्म + ऋषि (कर्मधारय)
वचनात्from the word/command
वचनात्:
अपादान (Ablative source/अपादान)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादानार्थे (ablative)
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम
नnot
न:
सम्बन्ध (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negative particle)
पपातfell
पपात:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
दिवःof heaven
दिवः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; 'द्यौः' इत्यस्य षष्ठी
महीम्the earth
महीम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
अत्रि-श्रेष्ठानिbest among Atri's (line)
अत्रि-श्रेष्ठानि:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअत्रि (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अत्रेः श्रेष्ठानि)
गोत्राणिlineages/clans
गोत्राणि:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगोत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन
यःwho
यः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सम्बन्धबोधक-यः (relative pronoun)
चकारmade/created
चकार:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
महातपाःthe great ascetic
महातपाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहातपस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; बहुव्रीहिः (महत्तपः यस्य सः)