Next Verse

Shloka 1

राज्याभिषेक-विभागः

Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे काश्यपेयवर्णनं नाम सप्तमो ऽध्यायः सूत उवाच एवं प्रजासु सृष्टासु कश्यपेन महात्मना / प्रतिष्ठितासु सर्वासु चरासु स्थावरासु च

iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyabhāge tṛtīya upoddhātapāde kāśyapeyavarṇanaṃ nāma saptamo 'dhyāyaḥ sūta uvāca evaṃ prajāsu sṛṣṭāsu kaśyapena mahātmanā / pratiṣṭhitāsu sarvāsu carāsu sthāvarāsu ca

So im Śrī Brahmāṇḍa-Mahāpurāṇa, im mittleren Teil, den Vāyu verkündete, im dritten Upoddhāta-pāda: das siebte Kapitel namens „Beschreibung der Kāśyapeya“. Sūta sprach: Als der große Kaśyapa die Geschöpfe erschaffen hatte und alle, bewegliche wie unbewegliche, fest gegründet waren.

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
śrī-brahmāṇḍein the revered Brahmāṇḍa (Purāṇa)
śrī-brahmāṇḍe:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootśrī (प्रातिपदिक) + brahmāṇḍa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); कर्मधारय-समास
mahā-purāṇein the great Purāṇa
mahā-purāṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + purāṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी (Locative/7th), एकवचन (Singular); कर्मधारय-समास
vāyu-proktespoken by Vāyu
vāyu-prokte:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvāyu (प्रातिपदिक) + prokta (प्रातिपदिक; from √vac (धातु) with pra-, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी (Locative/7th), एकवचन (Singular); क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; ‘वायुनाऽ प्रोक्ते’ इति तत्पुरुष
madhya-bhāgein the middle section
madhya-bhāge:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmadhya (प्रातिपदिक) + bhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी (Locative/7th), एकवचन (Singular); तत्पुरुष-समास
tṛtīyein the third
tṛtīye:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottṛtīya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी (Locative/7th), एकवचन (Singular); क्रमवाचक (ordinal)
upoddhāta-pādein the introductory section (pāda)
upoddhāta-pāde:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootupoddhāta (प्रातिपदिक) + pāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी (Locative/7th), एकवचन (Singular); तत्पुरुष-समास
kāśyapeya-varṇanamthe description of the Kāśyapeyas
kāśyapeya-varṇanam:
Viśeṣya (विशेष्य/title)
TypeNoun
Rootkāśyapeya (प्रातिपदिक) + varṇana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Singular); शीर्षक-रूपेण (as title)
nāmanamed
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formनाम-शब्दः शीर्षकनिर्देशक-अव्ययवत् प्रयोगः (title-marker particle)
saptamaḥseventh
saptamaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsaptama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular); क्रमवाचक
adhyāyaḥchapter
adhyāyaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootadhyāya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
sūtaḥSūta
sūtaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsūta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
evamthus/in this manner
evam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner)
prajāsuamong the creatures
prajāsu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootprajā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी (Locative/7th), बहुवचन (Plural)
sṛṣṭāsucreated
sṛṣṭāsu:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√sṛj (धातु) + sṛṣṭa (कृत्; क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी (Locative/7th), बहुवचन (Plural); ‘प्रजासु’ इति विशेषण
kaśyapenaby Kaśyapa
kaśyapena:
Karaṇa (करण/Agent-instrument; doer expressed in instr.)
TypeNoun
Rootkaśyapa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
mahātmanāby the great-souled (one)
mahātmanā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular); ‘कश्यपेन’ इति विशेषण
pratiṣṭhitāsuestablished
pratiṣṭhitāsu:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√sthā (धातु) + pratiṣṭhita (कृत्; क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी (Locative/7th), बहुवचन (Plural); ‘प्रजासु’ इति विशेषण
sarvāsuin all
sarvāsu:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी (Locative/7th), बहुवचन (Plural); ‘प्रजासु’ इति विशेषण
carāsumoving
carāsu:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcara (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी (Locative/7th), बहुवचन (Plural); ‘प्रजासु’ इति विशेषण
sthāvarāsuimmobile
sthāvarāsu:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsthāvara (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी (Locative/7th), बहुवचन (Plural); ‘प्रजासु’ इति विशेषण
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)