Previous Verse
Next Verse

Shloka 64

Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga

Genealogical Continuation

निर्भर्त्स्य चैव बहुशो बाहुभ्यां परिगृह्य च / कोष्टे समुद्रे प्रक्षिप्य गङ्गांभसि समुत्सृजत्

nirbhartsya caiva bahuśo bāhubhyāṃ parigṛhya ca / koṣṭe samudre prakṣipya gaṅgāṃbhasi samutsṛjat

Er schalt ihn vielfach, packte ihn mit beiden Armen, steckte ihn in eine Truhe, warf sie ins Meer und ließ sie in den Wassern der Ganga treiben.

निर्भर्त्स्यhaving rebuked
निर्भर्त्स्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootनिर् + भर्त्स् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (having rebuked)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
बहुशःmany times, repeatedly
बहुशः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootबहुशः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
बाहुभ्याम्with (his) two arms
बाहुभ्याम्:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), द्विवचन
परिगृह्यhaving grasped
परिगृह्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootपरि + ग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), अव्ययभाव (having seized/held)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
कोष्टेin a container/hold (koṣṭa)
कोष्टे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकोष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (Locative), एकवचन
समुद्रेin the sea
समुद्रे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
प्रक्षिप्यhaving cast/put
प्रक्षिप्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + क्षिप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), अव्ययभाव (having thrown)
गङ्गा-अम्भसिin the waters of the Ganges
गङ्गा-अम्भसि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक) + अम्भस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘गङ्गायाः अम्भः’ (water of the Ganges)
समुत्सृजत्he released/abandoned
समुत्सृजत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + उत् + सृज् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन