Shloka 112
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
समाः शतं निरामित्रो महीं भुक्त्वा दिवं गतः / पञ्चाशतं समाः षट् च सुक्षत्रः प्राप्तवान्महीम्
Transliteration
samāḥ śataṃ nirāmitro mahīṃ bhuktvā divaṃ gataḥ / pañcāśataṃ samāḥ ṣaṭ ca sukṣatraḥ prāptavānmahīm
Translation
Nirāmitra herrschte hundert Jahre über die Erde und ging dann in den Himmel ein. Danach erlangte Sukṣatra die Königsherrschaft über die Erde für sechsundfünfzig Jahre.
Word by Word
समाःyears
समाः:
Karma (कर्म/Extent)
TypeNoun
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; duration as object with numeral
शतम्a hundred
शतम्:
Visheshana (विशेषण/Quantifier)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; numeral ‘hundred’ qualifying duration
निरामित्रःNirāmitra (the enemyless one; name)
निरामित्रः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनिरामित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुव्रीहिः = निरा अमित्रा यस्य (having no enemies)
महीम्the earth
महीम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
भुक्त्वाhaving ruled/enjoyed
भुक्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), परस्मैपदी; ‘having enjoyed/ruled’
दिवम्heaven
दिवम्:
Gati-karma (गतिकर्म/Goal)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
गतःwent
गतः:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘gone’
पञ्चाशतम्fifty
पञ्चाशतम्:
Visheshana (विशेषण/Quantifier)
TypeNoun
Rootपञ्चाशत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; द्विगु = पञ्च + आशत् (fifty)
समाःyears
समाः:
Karma (कर्म/Extent)
TypeNoun
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
षट्six
षट्:
Visheshana (विशेषण/Quantifier)
TypeNoun
Rootषट् (प्रातिपदिक)
Form(numeral) प्रथमा/द्वितीया, बहुवचनार्थे अव्ययवत् प्रयोगः; here with ‘समाः’ = six
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction: and)
सुक्षत्रःSukṣatra
सुक्षत्रः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसुक्षत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारयः = सु + क्षत्रः (good ruler/warrior; name)
प्राप्तवान्attained/obtained
प्राप्तवान्:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्तवतु (perfect participle/agentive), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘has obtained/attained’
महीम्the earth (kingdom)
महीम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन