Previous Verse
Next Verse

Shloka 95

Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment

क्रीडते भगवांल्लोके बालः क्रीडनकेरिव / न प्रमातुं महाबाहुं शक्यो ऽसौ मधुसूदनः

krīḍate bhagavāṃlloke bālaḥ krīḍanakeriva / na pramātuṃ mahābāhuṃ śakyo 'sau madhusūdanaḥ

Der Erhabene spielt in der Welt wie ein Kind, wie ein Säugling, der mit einem Spielzeug spielt. Jenen großarmigen Madhusūdana vermag niemand zu ermessen oder ganz zu begreifen.

krīḍateplays, sports
krīḍate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkrīḍ (धातु)
FormLaṭ lakāra (Present/लट्), Prathama puruṣa (3rd), Ekavacana; Ātmanepada
bhagavānthe Blessed Lord
bhagavān:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
lokein the world
loke:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Saptamī, Ekavacana
bālaḥas a child
bālaḥ:
Karta (कर्ता/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootbāla (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; used as predicate/apposition
krīḍanakaḥa toy
krīḍanakaḥ:
Upamāna (उपमान/Standard of comparison)
TypeNoun
Rootkrīḍanaka (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; ‘toy/doll’
ivalike
iva:
Upamā-dyotaka (उपमा-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
FormAvyaya; upamā-vācaka particle ‘like/as’
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormAvyaya; negation particle
pramātumto measure, to assess
pramātum:
Prayojana (प्रयोजन/Infinitival purpose; object of śakyaḥ)
TypeVerb
Rootpra-mā (धातु) → pramātuṃ (कृदन्त)
FormTumun infinitive (तुमुन्/Infinitive); ‘to measure/assess’
mahā-bāhumthe mighty-armed one
mahā-bāhum:
Karma (कर्म/Object; of pramātum)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bāhu (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā vibhakti (Accusative/द्वितीया), Ekavacana; karmadhāraya ‘one with great arms’ (epithet)
śakyaḥpossible
śakyaḥ:
Pradhāna-viśeṣaṇa (प्रधान-विशेषण/Predicative)
TypeAdjective
Rootśakya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; predicate adjective ‘possible’ (impersonal sense)
asauthat one (he)
asau:
Karta (कर्ता/Subject; of implied ‘is’)
TypeNoun
Rootadas (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; demonstrative pronoun
madhusūdanaḥMadhusūdana (slayer of Madhu)
madhusūdanaḥ:
Karta (कर्ता/Subject; apposition to asau)
TypeNoun
Rootmadhu (प्रातिपदिक) + sūdana (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; tatpuruṣa ‘slayer of Madhu’