Shloka 88
Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment
Devanagari script
मानुष्यः सप्त यास्तस्य साग्रगास्ता निबोधत / त्रेतायुगे तु दशमे दत्तात्रेयो बभूव ह
Transliteration
mānuṣyaḥ sapta yāstasya sāgragāstā nibodhata / tretāyuge tu daśame dattātreyo babhūva ha
Translation
Erkennt seine sieben vornehmsten menschlichen Inkarnationen. Im Tretā-Yuga, beim zehnten Erscheinen, wurde Dattātreya geboren.
Word by Word
मानुष्याःhuman (manifestations)
मानुष्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमानुष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/कर्ता), बहुवचनम्
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formसंख्या; प्रथमा-बहुवचनार्थे विशेषणम् (indeclinable-like numeral)
याःwhich
याः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्; सम्बन्धवाचक-विशेषणम्
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/सम्बन्ध), एकवचनम्
स-अग्रगाःtogether with the foremost (leaders)
स-अग्रगाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअग्रग (प्रातिपदिक) + स (उपसर्ग/पूर्वपद)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्; तत्पुरुषः—सह अग्रगाः (with leaders/with foremost ones)
ताःthose (them)
ताः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/कर्म), बहुवचनम्
निबोधतknow/understand (you all)
निबोधत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यम-पुरुषः, बहुवचनम्; उपसर्गः—नि
त्रेतायुगेin the Tretā age
त्रेतायुगे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रेता-युग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/अधिकरण), एकवचनम्; तत्पुरुषः—त्रेतायाः युगम्
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधान/विरोध-प्रदर्शक-निपातः (particle)
दशमेin the tenth
दशमे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदशम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; विशेषणम् (युगे इति)
दत्तात्रेयःDattātreya
दत्तात्रेयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदत्तात्रेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/कर्ता), एकवचनम्; तत्पुरुषः—दत्तः + आत्रेयः
बभूवbecame/was born
बभूव:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
हindeed/forsooth
ह:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्ययम्; स्मरण/प्रसिद्ध्यर्थक-निपातः (emphatic particle)