Shloka 16
Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment
Devanagari script
बुद्ध्वा तदन्तरं सो ऽथ देवानां मन्त्रचोदितः / काव्यस्य रूपमास्थाय सो ऽसुरान्समभाषत
Transliteration
buddhvā tadantaraṃ so 'tha devānāṃ mantracoditaḥ / kāvyasya rūpamāsthāya so 'surānsamabhāṣata
Translation
Als er diese Gelegenheit erkannte und durch die Mantras der Götter angetrieben wurde, nahm er Kāvyās Gestalt an und sprach zu den Asuras.
Word by Word
बुद्ध्वाhaving understood
बुद्ध्वा:
पूर्वकाल (Pūrvakāla/prior action)
TypeIndeclinable
Rootबुध् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
तदन्तरम्that interval/opportunity
तदन्तरम्:
कर्म (Karma/object of knowing)
TypeNoun
Rootतद्-अन्तर (प्रातिपदिक; तद् + अन्तर)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘that interval/that opportunity’
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अथthen
अथ:
सम्बन्ध (discourse/sequence)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/thereupon)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (Sambandha/possessor)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
मन्त्रचोदितःprompted by the gods’ counsel
मन्त्रचोदितः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/modifier)
TypeAdjective
Rootमन्त्र-चोदित (प्रातिपदिक; मन्त्र + चोदित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘चोदित’ = चुद्(धातु)+क्त; ‘देवानाम्’ इत्यनेन सम्बन्धः—देवानां मन्त्रैः चोदितः
काव्यस्यof Kāvya
काव्यस्य:
सम्बन्ध (Sambandha/of)
TypeNoun
Rootकाव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
रूपम्form
रूपम्:
कर्म (Karma/object of assuming)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आस्थायhaving assumed
आस्थाय:
पूर्वकाल (Pūrvakāla/prior action)
TypeIndeclinable
Rootआ-स्था (धातु) + ल्यप् (क्त्वार्थे)
Formल्यबन्त-अव्यय (gerund: having assumed/taken)
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
असुरान्the Asuras
असुरान्:
कर्म (Karma/object of speaking to)
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
समभाषतspoke to, addressed
समभाषत:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootसम्-अभाष् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन