Shloka 15
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
स्थापिता जगतो मार्गास्त्रिक्रमं वपुराहृतम् / ददौ जितां वसुमतीं सुराणां सुरसत्तमः
Transliteration
sthāpitā jagato mārgāstrikramaṃ vapurāhṛtam / dadau jitāṃ vasumatīṃ surāṇāṃ surasattamaḥ
Translation
Die Wege der Welt wurden gegründet; die heilige Gestalt Trikramas trat hervor. Der Vorzüglichste unter den Göttern gab den Göttern die errungene Erde zurück.
Word by Word
sthāpitāḥwere established
sthāpitāḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootsthā (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि (were established)
jagataḥof the world
jagataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध
mārgāḥpaths/ways
mārgāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmārga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तृस्थानी (subject of sthāpitāḥ)
trikramamthree-step (Trivikrama)
trikramam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottri + krama (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास: त्रयः क्रमाः यस्य/त्रिक्रमः; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण-रूपेण (qualifies vapuḥ)
vapuḥbody/form
vapuḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvapus (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र द्वितीया (object of āhṛtam)
āhṛtamwas assumed/brought
āhṛtam:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootā-√hṛ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र प्रथमा (predicate: was assumed/brought)
dadaugave
dadau:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootdā (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
jitāmconquered
jitām:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootji (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) used adjectivally; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifies vasumatīm)
vasumatīmthe earth
vasumatīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvasumatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
surāṇāmto/of the gods
surāṇām:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; सम्बन्ध (to whom given)
surasattamaḥthe best of the gods
surasattamaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsura + sattama (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: सुरेषु सत्तमः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता