Shloka 71
Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage
Marutakanyā–Vamśa-varṇana
Devanagari script
गत्वा पूरोः सकाशं वै स्वां जरां प्रत्यपद्यत / संप्राप्य स तु तान्कामांस्तृप्तः खिन्नश्च पार्थिवः
Transliteration
gatvā pūroḥ sakāśaṃ vai svāṃ jarāṃ pratyapadyata / saṃprāpya sa tu tānkāmāṃstṛptaḥ khinnaśca pārthivaḥ
Translation
Er ging zu Pūru und nahm sein eigenes Alter wieder an. Nachdem er jene Begierden erlangt hatte, war der König gesättigt und doch ermattet.
Word by Word
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/absolutive)
पूरोःof Pūru
पूरोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपूरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
सकाशम्to the presence/near
सकाशम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘सकाशम्’ = समीपम् (near)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
स्वाम्his own
स्वाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (jarām)
जराम्old age
जराम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रत्यपद्यतhe returned to/accepted again
प्रत्यपद्यत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति + पद् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
संप्राप्यhaving obtained
संप्राप्य:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + आप् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (adversative/contrast particle)
तान्those
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
कामान्desires/pleasures
कामान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
तृप्तःsated, satisfied
तृप्तः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootतृप् (धातु)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle/क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
खिन्नःweary, dejected
खिन्नः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootखिन्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
पार्थिवःthe king, earthly ruler
पार्थिवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन