Shloka 52
Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage
Marutakanyā–Vamśa-varṇana
Devanagari script
एवं वर्षसहस्रं तु चरेयं यौवनेन ते / अनुरुवाच जीर्णः शिशुरिवाशक्तो जरया ह्यशुचिः सदा / न जुहोति स काले ऽग्निं तां जरां नाभिकामये
Transliteration
evaṃ varṣasahasraṃ tu careyaṃ yauvanena te / anuruvāca jīrṇaḥ śiśurivāśakto jarayā hyaśuciḥ sadā / na juhoti sa kāle 'gniṃ tāṃ jarāṃ nābhikāmaye
Translation
So werde ich mit deiner Jugend tausend Jahre wandeln. Anu sprach: Vom Alter zermürbt bin ich wie ein Kind kraftlos und stets unrein. Er vermag nicht einmal zur rechten Zeit das Opfer ins Feuer darzubringen; ein solches Alter begehre ich nicht.
Word by Word
evamthus
evam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formप्रकार-अव्यय (manner adverb)
varṣa-sahasrama thousand years
varṣa-sahasram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvarṣa (वर्ष प्रातिपदिक) + sahasra (सहस्र प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (varṣāṇāṃ sahasram = a thousand of years)
tuindeed, but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/अनुवाद-अव्यय (particle ‘but/indeed’)
careyamI should live/roam
careyam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootcar (चर् धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
yauvanenawith youth
yauvanena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootyauvana (यौवन प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; instrumental
teyour
te:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyusmad (युष्मद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (enclitic); here genitive ‘your’
anuḥAnu
anuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootanu (अनु प्रातिपदिक/नाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
jīrṇaḥold, worn out
jīrṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootjīrṇa (जीर्ण कृदन्त-प्रातिपदिक; √jṛ)
Formभूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
śiśuḥa child
śiśuḥ:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootśiśu (शिशु प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ivalike
iva:
Upamā (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (comparative particle)
aśaktaḥunable, powerless
aśaktaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roota-śakta (अ-शक्त प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-पूर्वक विशेषण (unable)
jarayāby/with old age
jarayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootjarā (जरा प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
aśuciḥimpure
aśuciḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roota-śuci (अ-शुचि प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-पूर्वक विशेषण (impure)
sadāalways
sadā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (adverb)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
juhotioffers (into fire), sacrifices
juhoti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Roothu (हु धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
kāleat the proper time
kāle:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkāla (काल प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
agnimfire
agnim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootagni (अग्नि प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
tāmthat
tām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; demonstrative adjective qualifying jarām
jarāmold age
jarām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjarā (जरा प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
abhikāmayeI desire (at all), I long for
abhikāmaye:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkam (कम्/कामय् धातु; अभि + kāmay-)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद