Shloka 42
Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage
Marutakanyā–Vamśa-varṇana
Devanagari script
तस्माज्जरां न ते राजन्ग्रहीतुमहमुत्सहे / ययातिरुवाच यस्त्वं मे त्दृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि
Transliteration
tasmājjarāṃ na te rājangrahītumahamutsahe / yayātiruvāca yastvaṃ me tdṛdayājjāto vayaḥ svaṃ na prayacchasi
Translation
Darum, o König, wage ich nicht, dein Alter anzunehmen. Yayati sprach: „Du, aus meinem Herzen geboren, gibst mir deine Jugend nicht.“
Word by Word
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formहेत्वर्थक-अव्ययप्रयोग (ablatival adverb)
जराम्old age
जराम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootजरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
तेfor you; to you
ते:
Sampradāna (सम्प्रदान/Dative recipient)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th case/Dative), एकवचन; enclitic
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
ग्रहीतुम्to accept/take
ग्रहीतुम्:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), ‘to take/accept’
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
उत्सहेam able; dare
उत्सहे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootउत् + सह् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
ययातिःYayāti
ययातिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootययाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; relative pronoun
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
मेmy; of me
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; enclitic
हृदयात्from (my) heart
हृदयात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootहृदय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
जातःborn
जातः:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन
वयःyouth; age
वयः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
स्वम्your own
स्वम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; qualifying ‘वयः’
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
प्रयच्छसिyou give
प्रयच्छसि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + यम् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; parasmaipada