Shloka 26
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
पुत्रो भीमरथस्यापि जातो धीमान्प्रजेश्वरः / दिवोदास इति ख्यातो वाराणस्यधिपो ऽभवत्
Transliteration
putro bhīmarathasyāpi jāto dhīmānprajeśvaraḥ / divodāsa iti khyāto vārāṇasyadhipo 'bhavat
Translation
Auch Bhimarathas Sohn wurde geboren, ein weiser Herrscher über das Volk. Als Divodasa berühmt, wurde er zum Gebieter von Varanasi.
Word by Word
पुत्रःson
पुत्रः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भीमरथस्यof Bhīmaratha
भीमरथस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootभीमरथ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle: also)
जातःborn
जातः:
कर्तृ-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootजन् (धातु) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त/PPP)
Formकृदन्त (Past Passive Participle/क्त), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
धीमान्wise/intelligent
धीमान्:
समानााधिकरण/विशेषण (Appositive adjective)
TypeAdjective
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त
प्रजेश्वरःlord of subjects
प्रजेश्वरः:
समानााधिकरण (Apposition)
TypeNoun
Rootप्रजा+ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (प्रजानाम् ईश्वरः), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दिवोदासःDivodāsa
दिवोदासः:
समानााधिकरण (Apposition to पुत्रः)
TypeNoun
Rootदिवोदास (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
इतिthus/‘named’
इति:
वाक्य-सम्बन्ध (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/नामनिर्देशार्थक-अव्यय (quotative)
ख्यातःknown as
ख्यातः:
कर्तृ-विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootख्या (धातु) → ख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त/PPP)
Formकृदन्त (Past Passive Participle/क्त), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वाराणस्यधिपःruler of Vārāṇasī
वाराणस्यधिपः:
समानााधिकरण (Predicate/apposition)
TypeNoun
Rootवाराणसी+अधिप (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (वाराणस्याः अधिपः), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अभवत्became/was
अभवत्:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्