Shloka 53
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
शमात्मकमृजुं भर्त्तः पुत्रं मे दातुमर्हसि / काममेवंविधः पौत्रो मम स्यात्तव सुव्रत
Transliteration
śamātmakamṛjuṃ bharttaḥ putraṃ me dātumarhasi / kāmamevaṃvidhaḥ pautro mama syāttava suvrata
Translation
O Gemahl, du bist würdig, mir einen Sohn von friedvoller Seele und sanftem Wesen zu schenken; o du mit reinem Gelübde, ich wünsche mir von dir einen solchen Enkel.
Word by Word
śama-ātmaka-mṛjumgentle, of a peaceful nature
śama-ātmaka-mṛjum:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśama (प्रातिपदिक) + ātmaka (प्रातिपदिक) + mṛju (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (शमः आत्मा/स्वभावो यस्य; शमात्मकः) + कर्मधारय-भाव (मृजुः), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; (पुत्रम्-विशेषणम्)
bharttaḥO lord/husband
bharttaḥ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootbhartṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन
putrama son
putram:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
mefor me/my
me:
Sambandha (सम्बन्ध/for me, of me)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th/genitive) एकवचन (enclitic)
dātumto give
dātum:
Prayojana (प्रयोजन/purpose)
TypeVerb
Root√dā (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्यय (infinitive), दानार्थे
arhasiyou ought/deserve
arhasi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√arh (धातु)
Formलट् (present), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन
kāmamindeed/please
kāmam:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootkāmam (अव्यय)
Formअनुज्ञार्थक-अव्यय (particle: indeed/please/let it be)
evaṃ-vidhaḥof such a kind
evaṃ-vidhaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootevam (अव्यय) + vidha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (एवंविधः = एवम्-प्रकारः), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (पौत्रः-विशेषणम्)
pautraḥa grandson
pautraḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootpautra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
mamaof me/my
mama:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th/genitive), एकवचन
syātmay be/would be
syāt:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
tavaof you/your
tava:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th/genitive), एकवचन
suvrataO one of good vows
suvrata:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsu-vrata (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (सु + व्रत), पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन