Shloka 43
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
तीर्थयात्राप्रसंगेन सुतां द्रष्टुं नरेश्वरः / चरुद्वयं गृहीत्वा तु ऋषेः स्त्यवती तदा
Transliteration
tīrthayātrāprasaṃgena sutāṃ draṣṭuṃ nareśvaraḥ / carudvayaṃ gṛhītvā tu ṛṣeḥ styavatī tadā
Translation
Anlässlich einer Pilgerfahrt zu den Tīrthas kam der König, um seine Tochter zu sehen. Da nahm Satyavatī die beiden Caru, die der Ṛṣi gegeben hatte.
Word by Word
तीर्थयात्राप्रसङ्गेनon the occasion of a pilgrimage
तीर्थयात्राप्रसङ्गेन:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootतीर्थ-यात्रा-प्रसङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (तीर्थयात्रायाः प्रसङ्गः)
सुताम्daughter
सुताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्यय; प्रयोजनार्थ
नरेश्वरःthe king
नरेश्वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर-ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नराणाम् ईश्वरः)
चरुद्वयम्two portions of caru
चरुद्वयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचरु-द्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; द्विगु-समासः (द्वौ चरू)
गृहीत्वाhaving taken
गृहीत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having taken’
तुthen/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
ऋषेःof the sage
ऋषेः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
सत्यवतीSatyavatī
सत्यवती:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसत्यवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; व्यक्तिनाम
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण