Shloka 14
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
एवं सा चावसत्तेन सहेलेना भिगामिनी / वर्षाण्यथ चतुःषष्टिं तद्भक्त्या शापमोहिता
Transliteration
evaṃ sā cāvasattena sahelenā bhigāminī / varṣāṇyatha catuḥṣaṣṭiṃ tadbhaktyā śāpamohitā
Translation
So näherte sie sich ihm in spielerischer Stimmung; und durch ihre Hingabe, vom Fluch betört, blieb sie so vierundsechzig Jahre.
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus)
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
अवसत्dwelt/stayed
अवसत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
तेनwith him/by him
तेन:
Karana/Saha (करण/सह)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; सर्वनाम
स-हेलेनheedlessly; with contempt
स-हेलेन:
Hetu/Prakara (हेतु/प्रकार)
TypeNoun
Rootस + हेल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; अव्ययीभावः (‘with disregard/heedlessly’)
अभिगामिनीapproaching (him); going to (him)
अभिगामिनी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअभि + गम् (धातु) + गामिनी (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकृदन्त-स्त्रीलिङ्ग (agent noun), प्रथमा (1st), एकवचन; ‘approaching/going to’
वर्षाणिyears
वर्षाणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/and now)
चतुः-षष्टिम्sixty-four
चतुः-षष्टिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचतुः + षष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; द्विगु-समासः (64)
तत्-भक्त्याby devotion to him
तत्-भक्त्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् + भक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘by devotion to him/that’)
शाप-मोहिताdeluded by a curse
शाप-मोहिता:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशाप + मोहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृदन्त (PPP) ‘mohita’ from मुह्; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘deluded by a curse’)