Shloka 5
Vaivasvata-vamsha-pravṛttiḥ
Origin and Issue of Vaivasvata Manu; Ilā–Sudyumna Episode
Devanagari script
अथाकरोत्पुत्रकामः परामिष्टिं प्रजापतिः / मित्रावरुणयोरंशे अनलाहुतिमेव यत्
Transliteration
athākarotputrakāmaḥ parāmiṣṭiṃ prajāpatiḥ / mitrāvaruṇayoraṃśe analāhutimeva yat
Translation
Darauf vollzog Prajāpati, vom Wunsch nach einem Sohn bewegt, die erhabenste iṣṭi: das Darbringen der āhuti in das Feuer für den Anteil von Mitra und Varuṇa.
Word by Word
athathen
atha:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; आरम्भ/अनन्तर-निपात (then/now)
akarotperformed/did
akarot:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (कृ धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
putra-kāmaḥdesiring a son
putra-kāmaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootputra-kāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (putraṃ kāmayate iti)
parāmiṣṭimthe supreme iṣṭi (sacrificial rite)
parāmiṣṭim:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootparāmiṣṭi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
prajāpatiḥPrajāpati
prajāpatiḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootprajāpati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (prajāyāḥ patiḥ)
mitrāvaruṇayoḥof Mitra and Varuṇa
mitrāvaruṇayoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootmitra-varuṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), द्विवचन; देवद्वन्द्वः (Mitra + Varuṇa)
aṃśein the portion/share
aṃśe:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootaṃśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
anala-āhutiman offering into the fire
anala-āhutim:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootanala-āhuti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (analasya āhutiḥ)
evaindeed
eva:
Avadharana (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; emphatic particle
yatwhich/that
yat:
Sambandha (सम्बन्ध/relative)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)