Shloka 22
सगरचरिते सागराविनाशः
The Quelling of the Ocean-Destruction Episode in the Sagara Narrative
Devanagari script
दौर्मनस्यं शिथिलयन्सर्वं दिष्टवशानुगम् / मन्वानो ऽनन्तरं कृत्यं कर्तुमर्हस्यसंशयम्
Transliteration
daurmanasyaṃ śithilayansarvaṃ diṣṭavaśānugam / manvāno 'nantaraṃ kṛtyaṃ kartumarhasyasaṃśayam
Translation
Lass die Niedergeschlagenheit weichen; erkenne, dass alles unter der Macht des Geschicks geschah, und vollbringe ohne Zweifel die nächste Pflicht — das ziemt dir.
Word by Word
daurmanasyamdejection; despondency
daurmanasyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdaurmanasya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
śithilayanrelaxing; loosening
śithilayan:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√śithil (धातु/नामधातु) + शतृ (present participle)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषणभावे—'शिथिलयन्' (loosening/relaxing)
sarvameverything
sarvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनामसदृश
diṣṭa-vaśa-anugamsubject to fate; following destiny’s control
diṣṭa-vaśa-anugam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootdiṣṭa (प्रातिपदिक) + vaśa (प्रातिपदिक) + anuga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; तत्पुरुषः—'दिष्टस्य वशम् अनुगम्' (following the control of fate)
manvānaḥthinking
manvānaḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√man (धातु) + शानच् (present middle participle)
Formवर्तमानकाले शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present middle participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'मन्वानः' (thinking/considering)
anantaramnext; immediately following
anantaram:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootanantara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; क्रियाविशेषणभावे (as adverb)
kṛtyamthe duty; what must be done
kṛtyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkṛtya (प्रातिपदिक; √kṛ + यत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कृत्य (gerundive/obligatory act: 'what should be done')
kartumto do
kartum:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु) + तुमुन्
Formतुमुनन्त (infinitive), प्रयोजनार्थ (for doing)
arhasiyou ought; you are fit
arhasi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√arh (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन
asaṃśayamundoubtedly
asaṃśayam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roota-saṃśaya (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; अव्यय-प्रयोग (adverb): 'without doubt'