Shloka 40
अश्वमोचनम् (Aśvamocanam) — “The Release/Recovery of the Sacrificial Horse”
Devanagari script
दृष्ट्वा तेषां तु निधनं सागराणान्दुरात्मनाम् / अन्योन्यमबुवन्देवा विस्मिता ऋषिभिः सह
Transliteration
dṛṣṭvā teṣāṃ tu nidhanaṃ sāgarāṇāndurātmanām / anyonyamabuvandevā vismitā ṛṣibhiḥ saha
Translation
Als sie den Untergang jener Söhne Sagaras, von böser Gesinnung, sahen, gerieten die Götter zusammen mit den Rishis in Staunen und sprachen zueinander.
Word by Word
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी बहुवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha-dyotaka (सम्बन्धद्योतक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयबोधक निपात (but/indeed)
निधनम्death, destruction
निधनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
सागराणाम्of the Sāgaras
सागराणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी बहुवचन
दुरात्मनाम्of the wicked-souled
दुरात्मनाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुरात्मन् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (दुरात्मानः); पुंलिङ्ग, षष्ठी बहुवचन; सागराणाम् इत्यस्य विशेषणम्
अन्योन्यम्each other
अन्योन्यम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअन्योन्य (प्रातिपदिक/अव्ययार्थ)
Formपरस्परवाचक अव्यय (mutually)
अबुवन्said/spoke
अबुवन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; √ब्रू धातोः रूपम् (अब्रुवन्/अबुवन्—पाठभेद)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन
विस्मिताःastonished
विस्मिताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविस्मित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; देवाः इत्यस्य विशेषणम्
ऋषिभिःwith sages
ऋषिभिः:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन
सहtogether with
सह:
Sahartha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहयोगवाचक अव्यय/उपपद (with)