Shloka 21
अश्वमोचनम् (Aśvamocanam) — “The Release/Recovery of the Sacrificial Horse”
Devanagari script
च्दृदद्यत्दद्वड्ढ द्यदृ डद्धठ्ठण्थ्र्ठ्ठदड्डठ्ठ-थ्र्ठ्ठड्डण्न्र्ठ्ठडण्ठ्ठग्ठ्ठ योगीन्द्रप्रवरं शान्तं ज्वालामाल मिवानलम् / विलोक्य तत्र तिष्ठन्तं विमृशन्तः परस्परम्
Transliteration
cdṛdadyatdadvaḍḍha dyadṛ ḍaddhaṭhṭhaṇthrṭhṭhadaḍḍaṭhṭha-thrṭhṭhaḍḍaṇnrṭhṭhaḍaṇṭhṭhagṭhṭha yogīndrapravaraṃ śāntaṃ jvālāmāla mivānalam / vilokya tatra tiṣṭhantaṃ vimṛśantaḥ parasparam
Translation
Als sie dort den erhabensten der Yogis sahen, friedvoll und leuchtend wie ein Feuer mit einem Kranz aus Flammen, wie er dort stand, berieten sie sich miteinander.
Word by Word
cdṛdadyatdadvaḍḍha(corrupt/unclear)
cdṛdadyatdadvaḍḍha:
— (अनिर्णीत)
TypeIndeclinable
Root— (पाठभ्रष्ट/अस्पष्ट)
Formअस्पष्टपाठः; अव्ययवत् ग्रहणम् (corrupt/garbled reading; treated as indeclinable token)
dyadṛ(corrupt/unclear)
dyadṛ:
— (अनिर्णीत)
TypeIndeclinable
Root— (पाठभ्रष्ट/अस्पष्ट)
Formअस्पष्टपाठः; अव्ययवत् ग्रहणम् (corrupt/garbled reading; treated as indeclinable token)
ḍaddhaṭhṭhaṇthrṭhṭhadaḍḍaṭhṭha-thrṭhṭhaḍḍaṇnrṭhṭhaḍaṇṭhṭhagṭhṭha(corrupt/unclear)
ḍaddhaṭhṭhaṇthrṭhṭhadaḍḍaṭhṭha-thrṭhṭhaḍḍaṇnrṭhṭhaḍaṇṭhṭhagṭhṭha:
— (अनिर्णीत)
TypeIndeclinable
Root— (पाठभ्रष्ट/अस्पष्ट)
Formअस्पष्टपाठः; अव्ययवत् ग्रहणम् (corrupt/garbled reading; treated as indeclinable token)
योगीन्द्रप्रवरम्the foremost of yogic lords
योगीन्द्रप्रवरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयोगीन्द्र + प्रवर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (yogīndrāṇāṃ pravaraḥ → yogīndrapravara)
शान्तम्peaceful
शान्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootशान्त (प्रातिपदिक; √शम् धातुज/कृदन्ताधारित विशेषण)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying yogīndrapravaram)
ज्वालामालम्a garland of flames
ज्वालामालम्:
Upamāna/Upameya adjunct (उपमान-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootज्वाला + माला (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (jvālāyāḥ mālā)
इवlike/as
इव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय (particle of comparison)
अनलम्fire
अनलम्:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootअनल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
विलोक्यhaving seen
विलोक्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण; पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootवि + √लोक् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), “having seen”
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
तिष्ठन्तम्standing
तिष्ठन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; “standing” (qualifying the seen person)
विमृशन्तःdeliberating
विमृशन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवि + √मृश् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; “deliberating/considering”
परस्परम्among themselves
परस्परम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
Formअव्यय; परस्पर-भाववाचक (reciprocal adverb)