Shloka 16
अश्वमोचनम् (Aśvamocanam) — “The Release/Recovery of the Sacrificial Horse”
Devanagari script
संप्रहृष्टास्ततः सर्वे समेत्य च समन्ततः / संतोषाज्जहसुः केचिन्ननृतुश्च मुदान्विताः
Transliteration
saṃprahṛṣṭāstataḥ sarve sametya ca samantataḥ / saṃtoṣājjahasuḥ kecinnanṛtuśca mudānvitāḥ
Translation
Da kamen alle von allen Seiten zusammen und wurden von großer Freude ergriffen; aus Zufriedenheit lachten einige, und andere tanzten, von Wonne erfüllt.
Word by Word
saṃprahṛṣṭāḥdelighted, greatly rejoiced
saṃprahṛṣṭāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsaṃ-pra-hṛṣ (धातु) → saṃprahṛṣṭa (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; past passive participle used adjectivally
tataḥthen, thereafter
tataḥ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; adverb (time/sequence)
sarveall (of them)
sarve:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम-शब्द (pronoun)
sametyahaving assembled
sametya:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsam-√i (धातु) → sametya (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; ‘having come together’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
samantataḥon all sides
samantataḥ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsamantatas (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; adverb (place)
saṃtoṣātfrom/through satisfaction
saṃtoṣāt:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootsaṃtoṣa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; ablative of cause
jahasuḥlaughed
jahasuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√has (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
kecitsome (people)
kecit:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkecit (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; अनिश्चित-सर्वनाम (indefinite pronoun)
nanṛtuḥdanced
nanṛtuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√nṛt (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
mudā-anvitāḥendowed with joy
mudā-anvitāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmudā (प्रातिपदिक) + anvita (कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समास (तृतीया-तत्पुरुष: ‘mudayā anvitaḥ’); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘anvita’ used adjectivally