Shloka 37
सगरस्यौर्वाश्रमगमनम्
Sagara’s Journey to Aurva’s Hermitage
Devanagari script
संपूर्णे तु ततः काले मुहूर्ते केशिनीशुभे / असूयताग्निगर्भाभं कुमारममितद्युतिम्
Transliteration
saṃpūrṇe tu tataḥ kāle muhūrte keśinīśubhe / asūyatāgnigarbhābhaṃ kumāramamitadyutim
Translation
Als die Zeit erfüllt war, im glückverheißenden Muhūrta der Keśinī, gebar sie einen Knaben, leuchtend wie ein Feuerleib, von unermesslichem Glanz.
Word by Word
संपूर्णेwhen (it was) complete
संपूर्णे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसंपूर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; agrees with ‘काले’
तुthen/indeed
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
ततःthen/thereupon
ततः:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) ‘thereupon/then’
कालेat the time
काले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
मुहूर्तेat the moment (auspicious time)
मुहूर्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
केशिनीशुभेin the auspicious Keśinī (muhūrta)
केशिनीशुभे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकेशिनी+शुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कर्मधारय: ‘केशिनी (नाम) शुभः’—in the auspicious (muhūrta) called Keśinī
असूयतgave birth
असूयत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसू (धातु, प्रसव) with उपसर्ग आ-
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘she gave birth’
अग्निगर्भाभम्having the radiance like fire within the womb
अग्निगर्भाभम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअग्नि+गर्भ+आभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष: ‘अग्निगर्भस्य इव आभा यस्य’ (अग्निगर्भ-आभ)
कुमारम्a boy/son
कुमारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुमार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अमितद्युतिम्of immeasurable splendor
अमितद्युतिम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअमित+द्युति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय: ‘अमिता द्युतिः यस्य’