Shloka 21
हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः
Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu
Devanagari script
स एव वायुर्भूत्वा च ववौ जगति सर्वदा / स गोपालो ऽविपालश्च कर्षकश्च स एव ह
Transliteration
sa eva vāyurbhūtvā ca vavau jagati sarvadā / sa gopālo 'vipālaśca karṣakaśca sa eva ha
Translation
Er selbst wurde zum Wind und wehte stets in der Welt. Er ist Gopāla, er ist der Hüter des Viehs, und er selbst ist auch der Ackerbauer.
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एवindeed
एव:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात
वायुःwind
वायुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
ववौblew
ववौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवा (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
जगतिin the world
जगति:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
सर्वदाalways
सर्वदा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (always)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गोपालःcowherd / protector of cows
गोपालः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक) + पाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गवां पालः)
अविपालःshepherd (protector of sheep)
अविपालः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअवि (प्रातिपदिक) + पाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अवीनां पालः)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
कर्षकःploughman / farmer
कर्षकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकर्षक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एवindeed
एव:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात
हindeed / surely
ह:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formस्मरण/खलु-अर्थक निपात (emphatic particle)