Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः

Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu

उत्पत्तिं निधनं चैव विस्तारात्कथयस्व नः / एवमुक्तस्तदा सूतः प्रत्युवाचर्षिसत्तमम्

utpattiṃ nidhanaṃ caiva vistārātkathayasva naḥ / evamuktastadā sūtaḥ pratyuvācarṣisattamam

Berichte uns ausführlich von ihrem Entstehen und auch von ihrem Ende. So angesprochen, erwiderte der Sūta daraufhin dem erhabensten der Ṛṣi.

utpattimorigin, creation
utpattim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootutpatti (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative (द्वितीया), Singular
nidhanamdestruction, end
nidhanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnidhana (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (द्वितीया), Singular
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय-बोधक निपात)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormEmphatic particle (अवधारण-निपात)
vistārātin detail
vistārāt:
Hetu/Apādāna (अपादान/पञ्चमी-प्रयोग)
TypeNoun
Rootvistāra (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Ablative (पञ्चमी), Singular; adverbial ‘in detail’
kathayasvatell, relate
kathayasva:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkathaya (धातु-णिजन्त from kath)
FormImperative (लोट्), 2nd person (मध्यमपुरुष), Singular, Ātmanepada
naḥto us
naḥ:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Form1st person pronoun, Dative/Genitive (चतुर्थी/षष्ठी), Plural; here dative sense
evamthus
evam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevaṃ (अव्यय)
FormManner adverb (प्रकारवाचक-अव्यय)
uktaḥhaving been spoken to / addressed
uktaḥ:
Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootvac (धातु) + ukta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative (प्रथमा), Singular; predicate to sūtaḥ (‘having been addressed’)
tadāthen
tadā:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
FormTemporal adverb (कालवाचक-अव्यय)
sūtaḥSūta
sūtaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsūta (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा), Singular
pratyuvācareplied
pratyuvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootprati-√vac (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular, Parasmaipada
ṛṣi-sattamamthe best of sages
ṛṣi-sattamam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक) + sattama (प्रातिपदिक)
FormKarmadhāraya: sattamaḥ ṛṣiḥ; Masculine, Accusative (द्वितीया), Singular