Shloka 44
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
कृतकौशलसंप्रश्नपूर्वकाः सुमहोदयाः / तेषां तस्य च संवृत्ताः कथाः पुण्या मनोहराः
Transliteration
kṛtakauśalasaṃpraśnapūrvakāḥ sumahodayāḥ / teṣāṃ tasya ca saṃvṛttāḥ kathāḥ puṇyā manoharāḥ
Translation
Nachdem man mit höflichen Fragen nach dem Wohlergehen begonnen hatte, entfalteten sich zwischen ihnen und ihm heilige, anmutige und höchst glückverheißende Gespräche.
Word by Word
kṛta-kauśala-saṃpraśna-pūrvakāḥpreceded by courteous inquiries
kṛta-kauśala-saṃpraśna-pūrvakāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkṛta (प्रातिपदिक; कृ धातोः क्त) + kauśala (प्रातिपदिक) + saṃpraśna (प्रातिपदिक) + pūrvaka (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष-समास: कृतं कौशलम् (courtesy) तथा संप्रश्नः (inquiry) पूर्वकाः; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
su-mahodayāḥof very great auspiciousness
su-mahodayāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + mahodaya (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास: सुमहः उदयः/उदयाः; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
teṣāmof them
teṣām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
saṃvṛttāḥoccurred / took place
saṃvṛttāḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-vṛt (धातु) + क्त-प्रत्यय (क्त-कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (Past participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्तरि-प्रयोगे ‘occurred/happened’ (agreeing with kathāḥ)
kathāḥconversations, stories
kathāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkathā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन
puṇyāḥholy, meritorious
puṇyāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpuṇya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (of kathāḥ)
manoharāḥcharming, delightful
manoharāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmanohara (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (of kathāḥ)