Shloka 18
Bhārgava-Stuti and Kṛṣṇa’s Vara
Devotional Hymn and Boon to the Bhargava
Devanagari script
राधोत्संगात्समुत्थाप्य गणेशं राधिकेश्वरः / आलिङ्ग्य गाढं रासेण मैत्रीं तस्य चकार ह
Transliteration
rādhotsaṃgātsamutthāpya gaṇeśaṃ rādhikeśvaraḥ / āliṅgya gāḍhaṃ rāseṇa maitrīṃ tasya cakāra ha
Translation
Nachdem Rādhikeśvara Gaṇeśa aus Rādhas Schoß emporgehoben hatte, umarmte er ihn fest im Geist des Rāsa und stiftete heilige Freundschaft mit ihm.
Word by Word
राधा-उत्सङ्गात्from Radha's lap
राधा-उत्सङ्गात्:
अपादान (अपादानकारक/Ablative source)
TypeNoun
Rootराधा (प्रातिपदिक) + उत्सङ्ग (प्रातिपदिक)
Formउत्सङ्गात्—पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (राधायाः उत्सङ्गः)
समुत्थाप्यhaving raised (up)
समुत्थाप्य:
क्रियाविशेषण (पूर्वक्रिया/Adverbial participle)
TypeVerb
Rootसम्-उत्-स्था (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया; धातुः—स्था, उपसर्गाः—सम्, उत्
गणेशम्Ganesha
गणेशम्:
कर्म (कर्मकारक/Object)
TypeNoun
Rootगणेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
राधिकेश्वरःthe Lord of Radhika
राधिकेश्वरः:
कर्ता (कर्तृकारक/Subject)
TypeNoun
Rootराधिका (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (राधिकायाः ईश्वरः)
आलिङ्ग्यhaving embraced
आलिङ्ग्य:
क्रियाविशेषण (पूर्वक्रिया/Adverbial participle)
TypeVerb
Rootआ-लिङ्ग् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया; धातुः—लिङ्ग् (आलिङ्गने), उपसर्गः—आ
गाढम्tightly, firmly
गाढम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial qualifier)
TypeAdjective
Rootगाढ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (adverbially: ‘tightly’)
रासेणby/with the rasa-dance (as a means)
रासेण:
करण (करणकारक/Instrument)
TypeNoun
Rootरास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
मैत्रीम्friendship
मैत्रीम्:
कर्म (कर्मकारक/Object)
TypeNoun
Rootमैत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
चकारmade, established
चकार:
क्रिया (मुख्यक्रिया/Main verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
हindeed/then (emphatic)
ह:
अव्यय (particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात (particle), पदपूरण/अनुस्मारक