Shloka 54
गणेश-एकदन्त-उत्पत्तिः (Origin of Gaṇeśa’s Single Tusk) / Bhārgava–Gaṇeśa Encounter
Devanagari script
क्रोडीचकार सुप्रीता मूर्ध्न्यु पाघ्राय पार्वती / एवं तयोस्तु सत्कारं दृष्ट्वा रामगणेशयोः
Transliteration
kroḍīcakāra suprītā mūrdhnyu pāghrāya pārvatī / evaṃ tayostu satkāraṃ dṛṣṭvā rāmagaṇeśayoḥ
Translation
Parvatī, überaus erfreut, nahm ihn auf den Schoß und roch in Liebe an seinem Scheitel; als sie die ehrerbietige Bewirtung durch Rāma und Gaṇeśa sah, geschah es so.
Word by Word
क्रोडीinto (her) lap / on the lap
क्रोडी:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्रोडी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (accusative of goal/extent)
चकारdid; placed
चकार:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
सुप्रीताvery pleased
सुप्रीता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु-प्रीत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (qualifying the subject)
मूर्ध्निon the head
मूर्ध्नि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (locative)
उपाघ्रायhaving smelled (sniffed)
उपाघ्राय:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootउप-आ-घ्रा (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/अव्ययभाव), ‘having smelled/sniffed’; अव्यय
पार्वतीPārvatī
पार्वती:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपार्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Sambandha/Prakara (सम्बन्ध/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
तयोःof those two
तयोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), द्विवचन; सर्वनाम
तुindeed/but
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक निपात (particle: but/indeed)
सत्कारम्honour; respectful reception
सत्कारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसत्कार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/अव्ययभाव), ‘having seen’; अव्यय
राम-गणेशयोःof Rāma and Gaṇeśa
राम-गणेशयोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक) + गणेश (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्वसमास; षष्ठी (6th/षष्ठी), द्विवचन